پرونده ویژه اقتصادی: واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور ؛ تلهای برای خروج ارز؟
مقدمه: امروز میخواهیم به بررسی ابعاد پنهان واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور بپردازیم که به یکی از داغترین مباحث اقتصادی تبدیل شده است.
بسیاری تصور میکردند که این طرح جدید میتواند گرهگشای بازار ملتهب و تشنه ماشین در داخل باشد.
اما مقامات بانک مرکزی ایران هشدارهای جدی و نگرانکنندهای درباره پیامدهای این مصوبه صادر کردهاند.
تیم تحلیل اقتصادی مجله مرام مگ، در این گزارش جامع قصد دارد تا تأثیرات ورود خودرو به این شیوه بر نوسانات ارزی را کالبدشکافی کند.
جزئیات هشدار درباره واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور
اخیراً مهدی دارابی، دستیار رئیسکل بانک مرکزی در امور ارزی، پرده از یک واقعیت تلخ در اقتصاد برداشت.
او با اشاره به سازوکار واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور، نسبت به خروج سرمایههای ملی هشدار داد.
بررسیها نشان میدهد که اجرای این مصوبه در نهایت به ضرر منابع ارزی تمام میشود.
در این شیوه، معمولاً ارز از کف بازار جمعآوری میشود و به التهابات قیمت دلار دامن میزند.
تأمین منابع در این شیوه وارداتی
حتی در صورتی که تأمین ارز واردات از منابع شخصی فرد در خارج از مرزها انجام شود، باز هم خطرآفرین است.
فرد مقیم خارج، پس از ترخیص ماشین خود، آن را در داخل کشور با قیمتهای نجومی میفروشد.
فروش خودرو در ایران میتواند در نهایت به تبدیل ریال حاصل از فروش به ارزهای معتبر منجر شود.
این چرخه معیوب ارزی، باعث خروج مجدد و چندباره سرمایه از کشور میگردد.
تحلیل اقتصادی تحریریه مرام مگ: بازی دو سر باخت ارزی
ما در تیم تحلیلگران مجله مرام مگ معتقدیم که واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور یک شمشیر دولبه است. در ظاهر، خودرو بدون خروج ارز دولتی وارد کشور میشود، اما در باطن، سود نجومی فروش این ماشینها در بازار تشنه داخلی، به ریال تبدیل میشود. این ریالِ هنگفت، بلافاصله در بازار آزاد به دلار تبدیل شده و از مرزها خارج میگردد. این یعنی اقدام مذکور عملاً یک دستگاه مکنده برای بلعیدن دلارهای خانگی و کف بازار است.
مکانیسم خطرناک خروج سرمایه
مهدی دارابی در یک گفتوگوی تلویزیونی، ابعاد پنهان این تصمیم اقتصادی را موشکافی کرد.
او توضیح داد که باید بررسی شود ارزهای لازم برای این طرح، چگونه از کف بازار جمعآوری میشود.
فرض کنید فردی واقعاً مقیم خارج باشد و با استفاده از سرمایه خود یک خودرو وارد کند.
در این رویه، شخص واردکننده باید هزینه حقوق ورودی را در داخل کشور به ریال پرداخت کند.
سوداگری با واردات خودروهای لوکس
اخیراً بخشنامهای صادر شده که بر اساس آن، واردات خودروهای لوکس مانند لکسوس و لندکروز آزاد شده است.
اما این قانون صرفاً برای این گروه خاص مجاز شمرده شده است.
دستیار رئیسکل بانک مرکزی تأکید کرد که فرد مقیم خارج، نیازی به خودرو در داخل ایران ندارد.
بنابراین پس از ترخیص ماشین، آن را با سود کلان در بازار میفروشد.
ریاضیات تلخ این طرح اقتصادی
درآمد حاصل از این فروش شامل سود نجومی، هزینه حقوق ورودی و اصل پول ماشین است.
نکته اصلی ماجرا این است که فرد، ریال خود را نگه نمیدارد.
دارابی مثال زد: خودرویی که با ۲۰ تا ۳۰ هزار دلار خریداری شده، در ایران با قیمتهای نجومی معامله میشود.
این ماشین در نهایت معادل ۵۰ تا ۶۰ هزار دلار در بازار ایران به فروش میرسد.
تشدید خروج ارز از کشور
پس از فروش، شخص واردکننده این ریال عظیم را مجدداً به ارز خارجی تبدیل میکند.
او این ارز را از کف بازار جمع کرده و خروج ارز از کشور را رقم میزند.
این روند به شدت بازار آزاد را ملتهب میکند و قیمتها را بالا میبرد.
اشخاص مقیم، اساساً هیچ نیازی به نگهداری و سرمایهگذاری ریال در داخل مرزهای ایران ندارند.
اولویتهای تخصیص در شرایط تحریم
در پایان، دارابی به یکی از مهمترین سیاستهای ارزی بانک مرکزی اشاره کرد.
او گفت که کالاهای وارداتی بسیار بااولویتتری نسبت به خودروهای لوکس در اقتصاد وجود دارد.
در شرایط کمبود دلار، منطقی نیست که منابع به این نوع واردات غیرضروری اختصاص یابد.
بلکه باید این ارزهای محدود، به موارد مهمتر مانند دارو و کالاهای اساسی اختصاص پیدا کند.
نتیجهگیری و گپوگفت با مرام چتیها
با مرور این پرونده ویژه دریافتیم که واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور اگرچه در ظاهر بدون انتقال ارز بانکی انجام میشود، اما در عمل باعث ایجاد یک تقاضای کاذب و سنگین در بازار آزاد خواهد شد. تبدیل سودهای میلیاردی این خودروها به دلار و خروج آن از مرزها، دقیقاً نقطه مقابل منافع ملی در شرایط تحریمی است. ما در تحریریه اقتصادی مجله مرام مگ همواره تلاش میکنیم تا لایههای پنهان تصمیمات کلان اقتصادی را برای شما مخاطبان عزیز و دغدغهمند روشن سازیم.
دوستان خوشفکر و تحلیلگر در مرام چت، نظر شما درباره این موضعگیری بانک مرکزی چیست؟ آیا با جلوگیری از واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور موافق هستید یا فکر میکنید این طرح میتونست قیمت ماشینهای خارجی رو در بازار داخل بشکنه؟ راهکار شما برای حل مشکل کمبود ماشین باکیفیت بدون آسیب زدن به منابع ارزی چیه؟ حتماً نظرات، ایدهها و تحلیلهای اقتصادی خودتون رو این پایین برامون بنویسید تا توی چت روم صمیمیمون بیشتر درباره بازار خودرو و ارز با هم گپ بزنیم و تبادل نظر کنیم!
