پزشکی نخوانید؛ ربات‌ها جراحان بهتری می‌شوند! (آینده عجیب پزشکی)
پزشکی نخوانید؛ ربات‌ها جراحان بهتری می‌شوند! (آینده عجیب پزشکی)؛ روی تخت اتاق عمل دراز کشیدید، اما به جای یه پزشک با روپوش سبز، یه ربات فلزی با چشم‌های دیجیتالی میاد بالای سرتون! شاید شبیه فیلم‌های علمی‌تخیلی به نظر برسه، اما این آینده‌ایه که خیلی از غول‌های تکنولوژی دارن درباره‌اش حرف می‌زنن. تو این پست از مجله مرام مگ می‌خوایم یه بحث فوق‌العاده جنجالی رو باز کنیم. پزشکی نخوانید؛ ربات‌ها جراحان بهتری می‌شوند! – بیگ بنگ: ایلان ماسک می‌گوید ربات‌های جراح با کمک هوش مصنوعی تنها در سه سال آینده از جراحان انسانی بهتر خواهند شد. بیاین با هم بررسی کنیم ببینیم این حرف چقدر واقعیت داره. برای گپ زدن درباره این موضوعات جذاب، حتماً به مرام چت سر بزنید.
ایلان ماسک چی تو سرشه؟ ربات‌ها به جای جراحان!
وقتی اسم ایلان ماسک میاد، باید منتظر یه ادعای عجیب و غریب باشیم. به گزارش بیگ بنگ به نقل از ایسنا، ایلان ماسک در تازه‌ترین اظهار نظر خود ادعا کرده است که ربات‌های جراح مجهز به هوش مصنوعی تنها ظرف سه سال آتی از انسان‌ها پیش خواهند گرفت. این حرف شوخی نیست؛ یعنی همون ربات‌هایی که الان دارن راه رفتن رو یاد می‌گیرن، قراره تیغ جراحی دستشون بگیرن.
البته همه با این حرف موافق نیستن. این در حالی است که یک متخصص می‌گوید ایلان ماسک بیش از حد خوش‌بین است، زیرا سال‌ها آزمایش مقایسه‌ای لازم است تا ربات‌ها بتوانند روی انسان‌ها جراحی کنند. آخه مگه می‌شه جون آدمیزاد رو به همین راحتی سپرد دست یه ماشین که ممکنه یهو هنگ کنه یا باگ بده؟
پادکست جنجالی و دفاع از ربات اپتیموس
بیاین یکم ریزتر بشیم ببینیم داستان از کجا آب می‌خوره. ایلان ماسک ادعا کرده است که ربات انسان‌نمای اپتیموس محصول شرکت تسلا، تنها در سه سال آینده از بهترین جراحان پزشکی جهان بهتر خواهد بود. مدیرعامل تسلا این ادعاها را در حین صحبت با پیتر دیاماندیس پزشک و مهندس آمریکایی که میزبان پادکست مون‌شاتز است، مطرح کرد.
دلیل ماسک برای این حرف چیه؟ اون معتقده که انسان‌ها محدودیت دارن. ماسک گفت: «در حال حاضر کمبود پزشک و جراح متخصص وجود دارد. یادگیری چگونگی یک پزشک خوب بودن، زمان بسیار زیادی طول می‌کشد و حتی در آن زمان نیز دانش دائماً در حال تکامل است و همگام شدن با همه چیز دشوار است. پزشکان زمان محدودی دارند، آنها اشتباه می‌کنند. چند جراح عالی وجود دارد؟ آنقدر زیاد نیست.» راستش رو بخواین، این بخش از حرفاش کاملاً منطقیه. یه ربات می‌تونه کل کتاب‌های پزشکی دنیا رو تو چند ثانیه لود کنه، اما یه انسان باید سال‌ها درس بخونه.
فقط سه سال زمان نیازه؟
توی همون پادکست، دیاماندیس پرسید: فکر می‌کنید «اپتیموس» چه زمانی جراح بهتری از بهترین جراحان خواهد بود، چه مدت طول می‌کشد؟
ماسک پاسخ داد: «سه سال. ضمناً، این سه سال بدبینانه است. احتمالاً تعداد ربات‌های اپتیموس که جراحان بزرگی هستند، از تعداد کل جراحان روی زمین بیشتر خواهد بود.»
برای اینکه متوجه بشیم این ربات‌ها الان کجان، بد نیست یه فلش‌بک بزنیم. بنیان‌گذار شرکت فضایی اسپیس‌ایکس برای اولین بار نمونه‌های اولیه ربات اپتیموس را در سال ۲۰۲۲ رونمایی کرد و گفت که اولین مدل‌های تولیدی می‌توانند سال بعد در دسترس باشند. سپس دو سال بعد در سال ۲۰۲۴ گفت که تاریخ هدف برای فروش این ربات‌ها سال ۲۰۲۶ است. یعنی دقیقاً همین روزهایی که ما توش هستیم!
واکنش تند متخصصان؛ ماسک خیلی خوش‌بینه!
طبیعتاً جامعه پزشکی در برابر این حرف‌ها ساکت نمی‌شینه. خیلی از دکترا معتقدن که کار بافت زنده، مثل سر هم کردن قطعات ماشین توی کارخونه تسلا نیست. یک متخصص سیاست‌گذاری سلامت به «ایندیپندنت» گفت که ماسک بیش از حد خوش‌بین است و استفاده گسترده از ربات‌ها برای جراحی‌های بزرگ برای سال‌های بسیار بسیار زیادی غیرممکن خواهد بود.
پروفسور “آرتور کاپلان” متخصص اخلاق زیستی در دانشکده پزشکی گراسمن دانشگاه نیویورک، در مورد ادعای ماسک مبنی بر اینکه ربات انسان‌نمای اپتیموس در سه سال آینده به عنوان جراح بهتری نسبت به بهترین جراحان انسانی جهان عمل خواهد کرد، گفت: «این ادعا معتبر نیست. برای مثال، پیشرفت در جراحی رباتیک مانند عمل‌های پروستات، کند بوده است.»
بدن انسان، پیچیده‌تر از یک ماشین
کاپلان در ادامه خیلی قشنگ دلیل این کندی رو توضیح می‌ده. وی افزود: «به سختی می‌توان گفت که ربات‌ها بتوانند در عرض سه سال در تمام زمینه‌های جراحی شامل قلب، مغز، ارتوپدی، پلاستیک، اطفال و غیره از انسان‌ها پیشی بگیرند.»
کاپلان گفت که این به این دلیل است که تغییرپذیری انسانی بیش از حد است که امکان برنامه‌ریزی دقیق را فراهم می‌کند و به همین دلیل سال‌ها طول می‌کشد تا نتایج برای نشان دادن معادل بودن مقایسه شوند. یعنی چی؟ یعنی آناتومی بدن من با شما فرق داره. وقتی جراح شکم بیمار رو باز می‌کنه، ممکنه با چیزی روبرو بشه که تو هیچ کتاب پزشکی‌ای نوشته نشده و فقط “تجربه” و “شهود انسانی” می‌تونه تو اون لحظه جون بیمار رو نجات بده.
وی افزود: «برخی از جراحی‌ها مانند پلاستیک، ترمیم سوختگی و تروما به هنر نزدیک هستند و برنامه‌ریزی برای این امر شاید برای سال‌های بسیار زیادی غیرممکن باشد.»
ربات‌ها فعلاً تو تشخیص خوبن، نه جراحی
البته این متخصص کلاً تکنولوژی رو رد نمی‌کنه. با این حال، وی گفت که استفاده از رباتیک در حال تغییر چهره پزشکی است و مردم باید با پیشرفت مراقبت‌های بهداشتی انتظار پیشرفت‌های فناورانه بیشتری را داشته باشند. به عنوان مثال، اتوماسیون در برخی از عناصر در رادیولوژی و آسیب‌شناسی برای اسکن و خواندن آزمایش‌ها در حال حاضر در حال استفاده است، اما جراحی رباتیک، نه. یعنی هوش مصنوعی می‌تونه عکس رادیولوژی رو سریع‌تر از چشم ما بخونه، اما تیغ دست گرفتن داستانش فرق می‌کنه.
رانندگی تو خیابون یا جراحی تو اتاق عمل؟
پروفسور کاپلان یه مثال بی‌نظیر می‌زنه که جای هیچ حرفی رو باقی نمی‌ذاره. وی خاطرنشان کرد: «به یاد داشته باشید، ما هنوز نمی‌توانیم از رانندگان رباتیک با خیال راحت در خیابان‌های شهر در تاکسی‌ها یا کامیون‌های تحویل کالا استفاده کنیم. جراحی نیز به همان اندازه سخت است.»
واقعاً وقتی یه ماشین خودران تسلا هنوز نمی‌تونه تو یه هوای بارونی درست تصمیم بگیره، چطور می‌شه انتظار داشت یه ربات بتونه تو یه عمل جراحی پیچیده مغز که پر از اتفاقات پیش‌بینی نشده‌ست، بدون خطا عمل کنه؟ وی افزود: «از نظر من، ماسک بیش از حد خوش‌بین است. بله، ربات‌های پزشک می‌آیند، اما حداقل برای سال‌های بسیار زیادی به طور گسترده جا نخواهند افتاد.»
ارتش ربات‌ها؛ ترسناک یا کمک‌کننده؟
یه موضوع دیگه که خیلی‌ها رو نگران کرده، اصطلاحاتیه که خود ایلان ماسک به کار می‌بره. ماسک همچنین نگرانی‌ها در مورد چگونگی استقبال عموم از استقرار ربات‌های انسان‌نما را افزایش داده است، به ویژه به این دلیل که در اکتبر سال گذشته بارها در جریان مذاکرات با هیئت مدیره تسلا در مورد بسته حقوقی جنجالی یک تریلیون دلاری خود و سطوح کنترلی که بر شرکت داشت، از توسعه واحدهای اپتیموس به عنوان «ارتش ربات‌ها» یاد کرد.
همین کلمه‌ی “ارتش ربات‌ها” باعث می‌شه آدم یکم بترسه. آیا قراره این تکنولوژی فقط برای درمان استفاده بشه، یا یه روزی کنترلش از دست انسان خارج می‌شه؟ اینا سوالاتیه که تو مجله مرام مگ همیشه ذهنمون رو درگیر می‌کنه.
یه مقایسه خودمونی: دکتر آدمیزاد در برابر دکتر آهنی!
| ویژگی‌ها | جراح انسانی (آدمیزاد) | جراح رباتیک (هوش مصنوعی) |
|---|---|---|
| خستگی و لرزش دست | بعد از چند ساعت خسته می‌شه | اصلا نمی‌دونه خستگی یعنی چی! |
| تصمیم‌گیری تو شرایط بحرانی | عالی (با تکیه بر سال‌ها تجربه) | ضعیف (فقط طبق کدهایی که براش نوشتن عمل می‌کنه) |
| تشخیص بیماری از روی عکس | خوبه، اما ممکنه خطا کنه | فوق‌العاده سریع و دقیق |
شما چه فکر می‌کنید؟ راستش رو بخواین، با وجود همه پیشرفت‌ها، هنوزم خوابیدن زیر دست یه ربات فلزی یکم ترسناکه! حاضرین برای یه عمل جراحی حساس، به جای یه دکتر با ۲۰ سال سابقه، جونتون رو دست ربات‌های ایلان ماسک بسپارین؟ فکر می‌کنین این حرفا فقط تبلیغاته یا واقعاً تو ۳ سال آینده قراره این اتفاق بیفته؟ حتماً نظرتون رو این پایین برام بنویسید یا بیاین تو مرام چت تا با هم حسابی سر این موضوع بحث کنیم!
