تخریب مرکز حیاتی دیالیز کرج؛ کالبدشکافی حمله به زیرساختهای سلامت البرز
تخریب مرکز حیاتی دیالیز کرج؛ کالبدشکافی حمله به زیرساختهای سلامت البرز؛ در جریان تنشهای نظامی اخیر، هدف قرار گرفتن نزدیکی انبار نفت فردیس منجر به وقوع فاجعهای در بخش درمان استان البرز شد. تحریریه مجله مرام مگ در این گزارش ویژه، ابعاد تخریب مرکز دیالیز کرج را که یکی از شاهرگهای حیاتی برای بیماران خاص منطقه بود، بررسی کرده است. این واقعه نهتنها یک خسارت ساختمانی، بلکه تهدیدی جدی برای جان صدها بیماری است که زندگیشان به این تختها وابسته بود. برای گفتگو درباره وضعیت امدادرسانی و تبادل نظر، به جمع ما در مرام چت بپیوندید.
گزارش رسمی از شعلههای آتش در مجاورت انبار نفت فردیس
شهرام صیادی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان البرز، در گفتگو با رسانهها جزئیات تکاندهندهای از این حادثه را فاش کرد. وی اظهار داشت: در جریان حملات اخیر به مجاورت انبار نفت فردیس، یک مرکز ارائه خدمات دیالیز که در نزدیکی این تأسیسات واقع شده بود، طعمه حریق شد و تجهیزات و بنای آن بهطور کامل از میان رفت. شدت انفجار و آتشسوزی به قدری بالا بوده که عملاً امکان نجات تجهیزات حساس پزشکی فراهم نشده است.
این حادثه در شرایطی رخ داد که انبار نفت فردیس به عنوان یکی از نقاط استراتژیک منطقه تحت فشار حملات بود، اما ترکشها و شعلههای ناشی از این نبرد، دامنگیر بخش درمان شد. نابودی این مرکز، ضربهای سهمگین به پیکرهی لجستیک پزشکی کرج در این روزهای بحرانی است.
کالبدشکافی ظرفیت از دست رفته؛ ۳۵ تخت حیاتی که خاکستر شد
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان البرز در خصوص اهمیت و ظرفیت این مرکز خاطرنشان کرد: این واحد درمانی با بهرهگیری از ۳۵ تخت فعال، نقش مهمی در ارائه خدمات حیاتی به بیماران دیالیزی منطقه ایفا میکرد. در دنیای پزشکی، هر تخت دیالیز به معنای امکان زندگی برای چندین بیمار در طول هفته است. با از بین رفتن این ۳۵ تخت، اکنون یک خلاء بزرگ در سیستم درمانی فردیس و کرج ایجاد شده است که جایگزینی آن در شرایط جنگی فعلی بسیار دشوار به نظر میرسد.
تجهیزاتی که دیگر وجود ندارند
طبق بررسیهای میدانی خبرنگاران مجله مرام مگ، تجهیزات تخریب شده شامل دستگاههای پیشرفته تصفیه خون، سیستمهای RO (اسموز معکوس) برای تولید آب فوق خالص و مانیتورهای علائم حیاتی بوده است که همگی از کالاهای استراتژیک و گرانقیمت در حوزه سلامت محسوب میشوند. نابودی این مرکز یعنی سرگردانی دهها بیمار که هفتهای سه بار برای ادامه حیات به این ساختمان مراجعه میکردند.
ماهیت غیرانسانی حمله به زیرساختهای سلامت
دکتر صیادی ضمن محکوم کردن هدف قرار دادن مستقیم یا غیرمستقیم زیرساختهای درمانی توسط دشمنان عنوان کرد: حمله به مراکز ارائه دهنده خدمات سلامت، بار دیگر چهره غیرانسانی مدعیان حقوق بشر و ماهیت واقعی دشمنان را در هدف قرار دادن رفاه و سلامت شهروندان به تصویر کشید و نمایان ساخت. وی تاکید کرد که طبق کنوانسیونهای بینالمللی، مراکز درمانی حتی در شدیدترین نبردها باید به عنوان “نقاط امن” باقی بمانند، اما آنچه در کرج رخ داد، نقض آشکار تمام پروتکلهای اخلاقی و جهانی بود.
«وقتی یک مرکز دیالیز هدف قرار میگیرد، هدف فقط یک ساختمان نیست؛ بلکه قلب تپندهی بیمارانی است که ناتوانترین قشر جامعه در شرایط جنگی هستند. این یک پیام واضح از سوی متجاوزان است که برای جان انسانهای بیگناه ارزشی قائل نیستند.»
معجزهای در میان ویرانی؛ تخلیه به موقع پرسنل و بیماران
تنها نقطه روشن در این گزارش سیاه، نبود تلفات جانی در لحظه حادثه است. صیادی در پایان تصریح کرد: با توجه به اینکه لحظاتی پیش از وقوع حادثه، فعالیت نوبت کاری مرکز به اتمام رسیده و بیماران و پرسنل از ساختمان خارج شده بودند، این رخداد هیچگونه تلفات جانی یا جراحت انسانی به دنبال نداشته است.
اگر این انفجار تنها نیم ساعت زودتر رخ میداد، به دلیل اتصال بیماران به دستگاههای دیالیز و دشواری تخلیه سریع آنها، قطعاً با یک فاجعهی انسانی و آمار بالای کشتهشدگان روبرو میشدیم. این خوششانسی نباید باعث شود که ابعاد فاجعهبار اقتصادی و درمانی این تخریب نادیده گرفته شود.
تبعات درازمدت؛ تکلیف بیماران دیالیزی چه خواهد شد؟
در سال ۲۰۲۶، با توجه به شرایط جنگی و اختلال در زنجیره تامین تجهیزات پزشکی، بازسازی چنین مرکزی ماهها به طول خواهد انجامید. دانشگاه علوم پزشکی البرز اکنون با چالشی بزرگ روبروست: انتقال بیماران این مرکز به سایر بیمارستانهای کرج که هماکنون نیز با حداکثر ظرفیت در حال فعالیت هستند. فشار مضاعف بر سایر مراکز درمانی میتواند کیفیت خدماترسانی به دیگر شهروندان را نیز تحتالشعاع قرار دهد.
نتیجهگیری اختصاصی مجله مرام مگ
تخریب مرکز دیالیز کرج، یادآور این حقیقت تلخ است که در زمان جنگ، هیچ نقطهای کاملاً ایمن نیست. پنهان شدن پشت شعارهای حقوق بشری و در عین حال نابود کردن زیرساختهای حیاتی سلامت، تناقضی است که امروز در خاک البرز شاهد آن بودیم. ما در مجله مرام مگ ضمن ابراز همدردی با بیماران خاص منطقه، امیدواریم تمهیدات لازم برای جایگزینی سریع این واحد درمانی اندیشیده شود تا جان هیچ انسانی به دلیل نبود دستگاه دیالیز به خطر نیفتد.
دیدگاه شما: هادی عزیز و همراهان گرامی، به نظر شما بهترین راهکار برای مدیریت بحران درمان در مناطق جنگزده چیست؟ آیا نهادهای بینالمللی نباید واکنشی جدیتر به هدف قرار گرفتن مراکز سلامت نشان دهند؟ نظرات و اطلاعات میدانی خود را در پایین همین مطلب در مجله مرام مگ بنویسید یا برای پیگیری آخرین اخبار و همفکری با دیگران، به اتاقهای گفتگوی ما در مرام چت بیایید!
