بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس
مقدمه: تشدید درگیریهای ژئوپلیتیک اخیر باعث ایجاد بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس شده است که اقتصاد و تجارت جهانی را به شدت تهدید میکند. تیم تحریریه مجله مرام مگ در این گزارش تفصیلی، تمام ابعاد پیدا و پنهان این تنشهای بینالمللی را موشکافی کرده است. شما همراهان گرامی میتوانید برای بحث و تبادل نظر پیرامون این اخبار حساس، همین حالا به یک چت روم سیاسی و اقتصادی در مرام چت بپیوندید.
تسلیحات هستهای و بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس
به گزارش مرام مگ، در حالی که سایه سنگین جنگ بر سر منطقه افتاده و بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس به اوج رسیده است، مقامات آمریکایی خبر از تحولات نوین در زرادخانههای خود میدهند. براندون ویلیامز، مدیر اداره ملی امنیت هستهای آمریکا، در این خصوص اعلام کرد: «نیازی به آزمایش انفجاری وجود ندارد.» وی همچنین گفت که ایالات متحده هر سال بیش از هزار آزمایش روی زرادخانه هستهای خود انجام میدهد، بدون آنکه انفجار واقعی هستهای صورت گیرد. این سطح از آمادگی نظامی مستقیماً پیامهایی را برای رقبای منطقهای ارسال میکند و ابعاد بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس را به شدت پیچیدهتر میسازد.
نقش هوش مصنوعی در بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس
موضوع هوش مصنوعی و تامین انرژی نیز از محورهای دیگر این جلسه در واشنگتن بودند که با بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس گره خورده است. ویلیامز اعلام کرد این نهاد امسال حدود ۶۰۰ میلیون دلار برای پروژههای مرتبط با هوش مصنوعی در حوزه امنیت هستهای و طراحی تسلیحات هزینه خواهد کرد. سناتورهای دو حزب همچنین تاکید کردند انرژی هستهای در آینده امنیت انرژی آمریکا نقشی کلیدی خواهد داشت؛ بهویژه با افزایش تقاضا از سوی سامانههای هوش مصنوعی، زیرساختهای نظامی و فناوریهای پیشرفته محاسباتی که هرگونه اختلال و تداوم بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس میتواند ضربه مهلکی به توسعه آنها وارد کند.
افزایش ناامنی و بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس
از سوی دیگر، تهران نخستین درآمدهای خود از عوارض ترانزیت کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را دریافت کرده است که این موضوع زنگ خطری در میانه بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس محسوب میشود. گلفنیوز گزارش داده وخامت اوضاع امنیتی در خلیج فارس اکنون رفتار کشتیها را نیز تغییر داده است. آمی دنیل، مدیرعامل شرکت اطلاعات دریایی «ویندوارد»، به نیویورکتایمز گفته است «فعالیتهای خاموش» در منطقه ۶۰۰ درصد افزایش یافته است. بر اساس این گزارش، بسیاری از کشتیها برای جلوگیری از شناسایی در زمان بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس، هنگام عبور از هرمز دستگاههای موقعیتیاب و حتی رادارهای خود را خاموش میکنند که این کار ریسک تصادفات را به شدت بالا میبرد.
مداخله آمریکا در بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس
تشدید کارزار امنیتی کشورهای خلیج فارس علیه شبکههای وابسته به جمهوری اسلامی در دستور کار قرار گرفته است. پژوهشگران ویندوارد همچنین از حضور صدها شناور گشتی سپاه پاسداران در منطقه خبر دادهاند؛ موضوعی که نگرانی شرکتهای صنعت کشتیرانی و اپراتورهای حملونقل جهانی را پیرامون بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس افزایش داده است. به نوشته گلفنیوز، از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی در اسفند، بیش از سه دهه حمله تلافیجویانه ایران علیه کشتیهای تجاری ثبت شده است. مداخله آمریکا در بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس شدت گرفته است؛ گلفنیوز به نقل از فرماندهی مرکزی آمریکا گزارش داده است که نیروهای آمریکایی در چارچوب محاصره اعمالشده علیه بنادر ایران، مسیر ۶۵ کشتی تجاری را تغییر داده و چهار کشتی را از کار انداختهاند. بر اساس این گزارش، همه این کشتیها مرتبط با ایران نبودهاند؛ موضوعی که نشاندهنده افزایش سردرگمی در بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس است.
مجوزهای تهران در بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس
نیویورکتایمز نیز گزارش داده بود یک نفتکش حامل نفت عراق به مقصد ویتنام، پس از عبور از هرمز و بهدنبال مداخله نیروهای آمریکایی، مسیر خود را تغییر داده و بازگشته است. رسانههای ایرانی بعداً مدعی شدند این نفتکش برای عبور از تنگه مجوز تهران را دریافت کرده بود؛ موضوعی که به گفته گلفنیوز میتواند نشاندهنده اجرای عملی سامانه جدید کنترل عبور توسط جمهوری اسلامی در اوج بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس باشد. همچنین روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داده است که رییس موساد در جریان «جنگ ایران» به امارات متحده عربی سفر کرده تا هماهنگیهای لازم را در شرایط بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس انجام دهد.
بحران موشکی کوبا و بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس
گلفنیوز در بخش دیگری از گزارش خود با اشاره به بحران موشکی کوبا در سال ۱۹۶۲، بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس را یکی از خطرناکترین رویاروییهای ژئوپلیتیک دهههای اخیر توصیف کرده است. این گزارش یادآوری میکند همانگونه که بحران کوبا جهان را تا آستانه جنگ هستهای پیش برد، اکنون نیز خطر محاسبه اشتباه یا تشدید ناگهانی تنش در تنگه هرمز وجود دارد که میتواند بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس را فاجعهبارتر کند. بر اساس تحلیل سیانان، در حالی که جمهوری اسلامی بر اعمال کنترل بر تنگه تاکید دارد، آمریکا نیز حاضر نیست الگویی را بپذیرد که میتواند سایر آبراههای راهبردی جهان، از جمله تنگه تایوان، را نیز با چالش مشابه مواجه کند.
گزینه نظامی در بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس
گلفنیوز مینویسد گزینه نظامی نیز برای هر دو طرف پرهزینه و خطرناک است، زیرا حتی در صورت اقدام نظامی آمریکا برای تضمین عبور کشتیها در میانه بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس، تهدید موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی که از عمق خاک ایران شلیک میشوند، همچنان پابرجا خواهد بود. این گزارش همچنین یادآوری میکند جمهوری اسلامی بارها تهدید کرده در صورت تشدید درگیریها، زیرساختهای انرژی کشورهای عربی را هدف قرار خواهد داد که این امر کابوسی برای بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس است.
سفر ترامپ به پکن و بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس
ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد این درگیری به پکن فرصت داده تا نحوه عملیات نظامی آمریکا را از نزدیک مشاهده کرده و برای برنامهریزی نظامی آینده خود در سایه بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس درس بگیرد. در بخش دیگری از این ارزیابی آمده است که پکن از انتقادهای جهانی نسبت به جنگ استفاده کرده و در پیامرسانی رسمی خود این درگیری را «غیرقانونی» توصیف کرده است. به گفته نویسندگان گزارش، چین تلاش میکند آمریکا را بهعنوان قدرتی «تهاجمی» و «بیپروا» معرفی کند که نظم بینالمللی مبتنی بر قواعد و بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس را تشدید میکند.
انتظارهای بزرگ از حل بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس
واشینگتنپست نوشت این گزارش در زمانی منتشر شده که ترامپ برای دیدارهایی حساس با شی جینپینگ وارد پکن شده است؛ دیدارهایی که هدف آن بازتنظیم روابط میان دو اقتصاد بزرگ جهان عنوان شده است. ترامپ وارد پکن شد؛ انتظارهای بزرگ با دستور کار مبهم. این نشست قرار بود در ماه مارس برگزار شود اما به دلیل جنگ ایران به تعویق افتاد. اکنون نیز در شرایطی برگزار میشود که دولت ترامپ هنوز نتوانسته راهحلی برای بازگشایی کامل تنگه هرمز و بازگرداندن ثبات به بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس و حل نگرانیها درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی پیدا کند.
مصونیت چین در بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس
این گزارش همچنین به تضعیف جایگاه ترامپ در داخل آمریکا و در سطح بینالمللی اشاره کرده و میگوید نارضایتی عمومی از جنگ و آسیب آن به اقتصاد جهانی، فشارهای سیاسی بر دولت آمریکا را افزایش داده است. با این حال ترامپ پیش از سفر به چین گفته بود واشینگتن برای پایان دادن به جنگ نیازی به کمک پکن ندارد و تاکید کرده بود: «ما به هر شکلی، چه مسالمتآمیز و چه غیر از آن، پیروز خواهیم شد.» در حالی که ترامپ بسته شدن تنگه هرمز را تهدیدی جدی توصیف کرده بود، گزارش اطلاعاتی آمریکا نتیجهگیری میکند که پکن به دلیل توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و ذخایر بزرگ نفتی خود، بهتر از بسیاری از کشورها با بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس کنار آمده است.
واکنش پنتاگون به بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس
رایان هاس، کارشناس چین در موسسه بروکینگز، به واشینگتنپست گفت: «چین پس از آمریکا، دومین کشوری است که بیشترین مصونیت را در برابر بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس دارد.» او افزود پکن از این وضعیت برای تقویت نفوذ بینالمللی خود استفاده میکند و با ارائه سوخت و فناوری انرژی سبز به کشورهای مختلف، در حال ایجاد شکاف میان آمریکا و شرکای سنتیاش است. هاس گفت: «این رفتار از روی نوعدوستی نیست؛ بلکه چین از فرصتی برای گسترش نفوذ ژئوپلیتیک خود بهره میبرد.» در واکنش به این گزارش، شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، تاکید کرد ادعاها درباره تغییر موازنه قدرت جهانی به سود کشوری غیر از آمریکا در میانه بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس «اساساً نادرست» است. اولیویا والز، سخنگوی کاخ سفید، نیز گفت آمریکا «در ۳۸ روز توان نظامی جمهوری اسلامی را نابود کرده» و اکنون با «یکی از موفقترین محاصرههای دریایی تاریخ» در حال فلج کردن اقتصاد ایران است. سفارت چین در واشینگتن نیز به درخواست واشینگتنپست برای اظهارنظر پاسخ نداده است.
سخن پایانی
در نهایت، پرونده بحران امنیت کشتیرانی در خلیج فارس با در هم آمیختن رقابتهای تسلیحاتی، جنگهای تجاری و نظامیگری در دریا، به پیچیدهترین نقطه خود رسیده است. مجله مرام مگ همواره تلاش میکند تا تحلیلهای دستاول سیاسی و اقتصادی را به صورت کامل به شما ارائه دهد. شما عزیزان میتوانید دیدگاهها و تحلیلهای خود را در یک چت روم تحلیلی در مرام چت با کارشناسان و دیگر کاربران به اشتراک بگذارید.
