دوراهی تلخ اینترنت پرو و تعدیل نیرو در صنعت گیم
مقدمه: مقاله دوراهی تلخ اینترنت پرو و تعدیل نیرو در صنعت گیم، روایتی دردناک از وضعیت این روزهای اکوسیستم فناوری کشور است. در دنیای امروز، دسترسی به شبکه جهانی دیگر یک آپشن لوکس نیست، بلکه اکسیژنِ تنفسی کسبوکارهای مدرن است. وقتی سایه بحران بر سر زیرساختهای ارتباطی سنگینی میکند، شرکتهای فناوری با یک انتخاب بیرحمانه روبرو میشوند: یا باید به دریافت دسترسیهای ویژه و محدود تن دهند، یا با ورشکستگی و اخراج نخبگان خود مواجه شوند. ما در تیم تحریریه مجله مرام مگ این گزارش تحلیلی را برای واکاوی چالشهای فعالان حوزه بازیسازی و آینده تاریک این صنعت گردآوری کردهایم. از شما متخصصان، برنامهنویسان و دغدغهمندان دعوت میکنیم برای بحث و تبادل نظر پیرامون این محدودیتها، همین حالا در یک چت روم تخصصی به جمع ما در مرام چت بپیوندید.
اینترنت؛ شاهرگ حیاتی، نه فقط یک ابزار!
در روایت بازیسازان، مسئله اینترنت دیگر فقط یک ابزار فنی ساده برای جستجوی اطلاعات نیست و به یک زیرساخت کاملاً حیاتی تبدیل شده که ناپایداری آن، کل زنجیره تولید در اقتصاد دیجیتال را دچار اختلال فلجکنندهای میکند. از فرآیند برنامهنویسی و رندرینگ گرفته تا انتشار در مارکتها و از ارتباط با بازار جهانی تا حتی نگهداشت کاربران داخلی در سرورهای بازی، همه چیز به نقطهای به نام «دسترسی پایدار» میرسد.
روایت روزهای سخت سال ۱۴۰۴
محمد زهتابی، رئیس کمیسیون بازی و سرگرمیهای سازمان نصر (نظام صنفی رایانهای)، در گفتوگویی انتقادی، دربارۀ آثار بحرانهای اخیر و به دنبال آن قطعی اینترنت بر حوزه بازیسازی صحبت کرد. او با بیان اینکه شرایط صنعت بازیسازی در سال ۱۴۰۴ اصلاً خوب نبوده است، گفت: «از ابتدای سال، صنعت گیم همزمان با شرایط کلی کشور با تنشهایی مواجه بود که اوج آن در ماههای پایانی سال بروز پیدا کرد. در نتیجه، روند تولید، پشتیبانی، نگهداشت و بهطور کلی زنجیرۀ عرضه و تولید بازیها با آسیبهای متعددی و گاه جبرانناپذیری روبهرو شد.»
وی با اشاره به تأثیر این وضعیت بر کاربران افزود: «بخشی از این آسیبها متوجه پلیرها (بازیکنان) بود؛ بهطوریکه امکان دسترسی به بازیهای مورد علاقه، چه داخلی و چه خارجی، برای آنها به شدت محدود شد؛ موضوعی که بهویژه برای رده سنی کودکان و نوجوانان که سرگرمی اصلیشان بازی است، پیامدهای روانی جدیتری به همراه داشت. البته بازیسازان ایرانی با چنگ و دندان تلاش کردند تا حد امکان سرویسهای خود را فعال نگه دارند.»
سایه سنگین تعطیلی بر استودیوهای بازیسازی
وقتی ابزارهای توسعه نرمافزار تحریم باشند و فیلترینگ داخلی نیز مسیرهای جایگزین را ببندد، تولید عملاً قفل میشود. زهتابی با اشاره به اختلال در روند تولید و انتشار بازیها تصریح کرد: «در مقاطع مختلف، بسیاری از ابزارها و موتورهای ساخت بازی که صد در صد وابسته به ارتباط با سرورهای خارجی هستند، از دسترس خارج شد. همین مسئله باعث شد اغلب شرکتها در ماههای اسفند و فروردین تعطیل یا نیمهتعطیل شوند و تمرکز خود را صرفاً بر پشتیبانی بگذارند؛ در نتیجه، توسعه محصول متوقف شد.»
توقف ارزآوری و کوچ اجباری
صنعت گیم یکی از معدود حوزههایی است که قابلیت ارزآوری بالایی برای کشور دارد. اما به گفته زهتابی، به دنبال این روند قهقرایی، بخشی از بازیسازان که با خارج از کشور همکاری ارزی داشتند و محصولات خود را برای بازارهای بینالمللی آماده میکردند، ناچار شدند فعالیت خود را متوقف کنند یا برای داشتن یک اینترنت بیدغدغه، دفاتر خود را از کشور خارج کنند.
پیامدهای اجتماعی قطعی اینترنت و خطر مهاجرت
مدیرعامل استودیو بازیسازی پاییزان با اشاره به پیامدهای اجتماعی قطعی اینترنت بینالمللی اظهار کرد: «در دنیای امروز که دسترسی به اینترنت به یکی از ملزومات بدیهی زندگی و حقوق اساسی تبدیل شده، اختلال در آن باعث ایجاد احساس سرخوردگی، عقبماندگی و نارضایتی عمیق در میان کاربران و توسعهدهندگان میشود که در بلندمدت، نتیجهای جز مهاجرت دستهجمعی نیروهای متخصص، برنامهنویسان و نخبگان نخواهد داشت.»
تجربه تلخ انتقال سرورها و ریزش کاربران
زهتابی با اشاره به تجربههای بهدستآمده از قطعیهای مکرر در دوران بحرانهای امنیتی و جنگ ۱۲ روزه، فاش کرد: «از آنجایی که ما مجبور شدیم سرورهای خود را به خارج از کشور انتقال دهیم، در آن مقطع حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد از کاربران خارجی خود را به دلیل اختلالات و پینگ بالا از دست دادیم. پس از این تجربه تلخ، تصمیم گرفتیم معماری شبکه را تغییر دهیم تا آسیبپذیری کمتری داشته باشیم، اما واقعیت این است که بسیاری از آسیبهای وارد شده به اعتماد کاربران و برند، اساساً جبرانپذیر نیست.»
اینترنت پرو (طبقاتی)؛ راهکار یا تبعیض؟
یکی از مهمترین چالشهای اخلاقی و کاری شرکتها، موضوع اینترنت طبقاتی است. در شرایطی که شرکتها در مرز ورشکستگی و تعدیل نیرو قرار دارند، پیشنهاد دریافت «اینترنت پرو» یک دوراهی اخلاقی بزرگ میسازد.
رئیس کمیسیون بازی در این باره تصریح کرد: «پیشتر در دورهای که ارائه اینترنت بینالملل به برخی مشاغل مطرح شد، بخشی از بازیسازان با آن به شدت مخالفت کردند و تأکید داشتند که نمیخواهند خود را از بدنه مردم جدا کنند. اینکه نمیتوانیم زیرساختی فراهم کنیم که بازیکنان ایرانی و خارجی همزمان در یک بستر مشترک و آزاد فعالیت کنند، برای ما رضایتبخش نیست؛ حتی اگر پذیرش این اینترنت ویژه در کوتاهمدت منافع اقتصادی و جلوگیری از تعطیلی شرکت را بههمراه داشته باشد.»
بحران تأمین سختافزار در دوران پساجنگ
در کنار مشکلات نرمافزاری و شبکهای، چالشهای سختافزاری نیز گریبان این صنعت را گرفته است. زهتابی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: «با توجه به آسیبهایی که به زیرساختها وارد شده و همچنین مشکلات زنجیره تأمین و واردات قطعات، تأمین سختافزار با دشواریهای جدی مواجه خواهد شد. در حال حاضر، تجهیز یک استودیو جدید یا ایجاد یک شرکت بازیسازی بهشدت گران و دشوار شده و این مسئله جریان ورود سرمایه و نیروی تازه به این صنعت را کاملاً مختل میکند. قطعا در آینده با افزایش هزینهها و فشارهای جدیتری در این بخش مواجه خواهیم شد.»
نتیجهگیری: نجات اقتصاد دیجیتال نیازمند نگاه ملی است
آنچه از صحبتهای فعالان صنعت گیم برداشت میشود این است که راهکار نجات، تقطیع اینترنت و اختصاص سطح دسترسیهای ویژه نیست. اکوسیستم فناوری یک موجود زنده است که تمام اجزای آن از کاربر نهایی تا برنامهنویس ارشد، باید در یک بستر آزاد و سالم نفس بکشند. ادامهی این روند تنها به نابودی سرمایههای انسانی و اقتصادی میانجامد. تحریریهی مجله مرام مگ همواره در تلاش است تا با انعکاس صدای متخصصان، قدمی در راه بهبود شرایط فضای مجازی بردارد. شما مهندسان، فعالان استارتاپی و گیمرهای عزیز میتوانید دغدغهها و تجربیات خود از محدودیتهای اخیر را در یک چت روم صمیمی، آزاد و بدون سانسور با ما در مرام چت به اشتراک بگذارید.
