پایان اولتیماتوم ۴۸ ساعته؛ سایه سنگین جنگ بر شاهراه‌های انرژی
مقدمه: پایان اولتیماتوم ۴۸ ساعته؛ سایه سنگین جنگ بر شاهراه‌های انرژی؛ اردوغان از بن‌بست در پرونده ایران خبر داد. این خبری است که در ساعات گذشته در صدر رسانه‌های بین‌المللی قرار گرفته است. با پایان یافتن مهلت‌های تعیین شده و بسته ماندن شریان‌های اقتصادی، تنش‌ها در منطقه به بالاترین سطح خود رسیده است. ما در تیم تحریریه مجله مرام مگ مشروح این گزارش و موضع‌گیری‌های طرفین را بدون هیچ‌گونه تغییری برای شما بازنشر کرده‌ایم. از شما دعوت می‌کنیم برای بحث، تبادل نظر و تحلیل این رویداد حساس، همین حالا به جمع ما در مرام چت بپیوندید.
آخرین هشدارهای کاخ سفید پیش از پایان زمان
رییس‌جمهوری آمریکا، هشت روز پس از اعلام ضرب‌الاجل ۱۰ روزه‌اش برای حمله به نیروگاه‌های ایران، یادآوری کرد اگر جمهوری اسلامی ظرف ۴۸ ساعت تنگه هرمز را باز نکند «جهنم بر سر آنها فرو خواهد بارید». همزمان رییس‌جمهوری ترکیه اعلام کرد که «روند مذاکرات مربوط به ایران به بن‌بست رسیده است.»
دونالد ترامپ، شامگاه شنبه ۱۵ فروردین با انتشار پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال ضرب‌الاجلی را که پیش‌تر برای جمهوری اسلامی تعیین کرده بود، یادآوری و اعلام کرد زمان در حال پایان است.
او نوشت: «به یاد دارید به ایران ۱۰ روز فرصت دادم تا توافق کند یا تنگه هرمز را باز کند؟ زمان در حال پایان است؛ ۴۸ ساعت دیگر تمام جهنم بر سرشان فرو خواهد ریخت.»
ترامپ حتی به ساعت دقیق پایان این ضرب‌الاجل نیز اشاره کرد: «این توقف تا ساعت ۳:۳۰ بامداد سه‌شنبه ۱۸ فروردین به وقت تهران ادامه خواهد داشت.»
موضع‌گیری‌های منطقه‌ای و خط و نشان‌های نظامی
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس جمهوری اسلامی، در واکنش به این اظهار نظر تهدید کرد که تشدید تنش‌ها با پاسخی «قاطع و گسترده» به منافع آمریکا روبه‌رو خواهد شد.
از سوی دیگر، رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه و یکی از میانجی‌های منطقه‌ای که در روزهای گذشته در تلاش برای یافتن راه‌حلی دیپلماتیک برای بحران جاری در خاورمیانه بود، در تماس تلفنی با مارک روته، دبیرکل ناتو به او اطلاع داد که روند تلاش‌های مرتبط با ایران به بن‌بست ژئواستراتژیک رسیده و از جامعه جهانی خواست تلاش‌های خود برای پایان دادن به جنگ را افزایش دهند.
سخنگوی قرارگاه مرکزی «خاتم‌الانبیا» در واکنش به تهدیدهای ترامپ درباره هدف قرار دادن زیرساخت‌ها در ایران، هشدار داد در صورت اجرای این تهدیدها، نیروهای مسلح دارایی‌ها و مراکز سوخت، انرژی، اقتصادی و نیروگاهی آمریکا، اسرائیل و هم‌پیمانانشان را در منطقه هدف قرار خواهند داد.
در ده روز گذشته، آمریکا و ایران از طریق پاکستان، مصر و ترکیه مذاکراتی غیرمستقیم برای دستیابی به توافقی درباره آتش‌بس در ازای بازگشایی تنگه هرمز انجام داده‌اند. با این حال، تاکنون پیشرفتی حاصل نشده است.
ترامپ ۱۳ فروردین نیز با انتشار ویدیویی از فرو ریختن پل بیلقان بر اثر حملات هوایی، به جمهوری اسلامی هشدار داد که «موارد بیشتری در راه است» و تاکید کرد: ««وقت آن است که ایران پیش از آنکه خیلی دیر شود توافق کند.»
اصرار بر مواضع و فشارهای کنگره
رویترز: جمهوری اسلامی قصد ندارد به‌زودی کنترل تنگه هرمز را رها کند
پس از اظهارات ترامپ در تروث سوشال، لیندسی گراهام، سناتور ارشد جمهوری‌خواه از ایالت کارولینای جنوبی، در شبکه اجتماعی ایکس از گفت‌وگوی خود با ترامپ درباره این ضرب‌الاجل خبر داد و افزود: «پس از صحبت با رییس‌جمهور ترامپ، کاملا متقاعد شده‌ام که اگر این رژیم همچنان مانع عبور و مرور در تنگه هرمز شود و راه‌حل دیپلماتیک برای دستیابی به اهداف نظامی ما را رد کند، او از قدرت نظامی قاطع و گسترده استفاده خواهد کرد.»
او همچنین نوشت که اگر تا کنون برای حکومت ایران روشن نشده که رییس‌جمهوری آمریکا به حرف‌هایش عمل می‌کند، دیگر چه زمانی قرار است این موضوع برایشان روشن شود.
گره کور در مذاکرات پشت پرده
کوچه بن‌بست مذاکرات
رسانه آکسیوس مدعی شد که در روزهای گذشته مذاکراتی غیرمستقیم با هدایت جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا و محمد باقر قالیباف، رییس مجلس جمهوری اسلامی، در جریان بوده و میانجیگری اصلی را عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، بر عهده داشته است.
به نوشته این رسانه آمریکایی، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، و وزرای امور خارجه جمهوری اسلامی، پاکستان، مصر و ترکیه نیز در این مذاکرات مشارکت داشته‌اند، اما به گفته یکی از منابع آگاه، جمهوری اسلامی هرگونه پیشنهاد برای آتش‌بس موقت را رد کرده و خواستار پایان دائمی جنگ همراه با تضمین‌های مشخصی شده است که آمریکا دوباره حمله نخواهد کرد.
این رسانه تاکید کرده که میانجی‌ها همچنان در حال کار روی «اعتمادسازی میان طرفین برای آغاز مذاکرات مستقیم» هستند اما روشن نیست که می‌توان ظرف ۴۸ ساعت به نتیجه‌ای رسید یا نه.
مقام‌های جمهوری اسلامی در روزهای گذشته در اظهارنظرهای متفاوت هرگونه مذاکره با آمریکا را رد کرده و تنها موضوعی که تایید کرده‌اند دریافت برخی پیام‌ها از سوی شرکای منطقه‌ای بوده است.
تمایل به دیپلماسی در سایه تهدید
با این حال رییس‌جمهوری آمریکا بارها از علاقه مسئولان باقی‌مانده جمهوری اسلامی به توافق با آمریکا سخن گفته است.
او پنج‌شنبه ششم فروردین در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال نوشت به درخواست حکومت ایران، مهلت مذاکرات میان تهران و واشینگتن تا ششم آوریل ساعت ۸ شب به وقت شرق آمریکا (ساعت ۳:۳۰ بامداد سه‌شنبه ۱۸ فروردین به وقت ایران) تمدید می‌کند.
ترامپ در آن پست تاکید کرد که مذاکرات «در جریان» است و پیشرفت آن را نیز «بسیار خوب» ارزیابی کرد.
او که دوم فروردین اعلام کرده بود که در صورت باز نشدن تنگه هرمز ظرف ۴۸ ساعت، «نیروگاه‌های برق» ایران را هدف قرار خواهد داد، یک روز بعد، از مذاکرات «سازنده» با تهران خبر داد و گفت هرگونه حمله به نیروگاه‌ها و زیرساخت‌های انرژی ایران به مدت پنج روز به تعویق خواهد افتاد. سپس اولتیماتوم خود را در ششمین روز فروردین به مدت ۱۰ روز دیگر تمدید کرد.
چهارم فروردین، یک مقام آمریکایی در مصاحبه با پایگاه خبری سمافور تاکید کرده بود که کارزار نظامی علیه جمهوری اسلامی در جریان مذاکرات ادامه خواهد یافت. به گفته او، توقف حملات تنها شامل نیروگاه‌های ایران می‌شود و اهداف نظامی را در بر نمی‌گیرد.
روزنامه وال‌استریت ژورنال سوم فروردین در گزارشی نوشت در حالی که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ضرب‌الاجلی ۴۸ ساعته برای بازگشایی تنگه هرمز صادر و تهدید به «نابود کردن» نیروگاه‌ها و زیرساخت‌های انرژی ایران کرده بود، رسیدن اخبار مذاکرات ریاض به کاخ سفید، او را به چرخشی آشکار و انتخاب مسیر دیپلماسی واداشت.
نتیجه‌گیری
ما در تحریریه‌ی مجله مرام مگ در تلاشیم تا اخبار و رویدادهای مهم اجتماعی و سیاسی را در سریع‌ترین زمان ممکن برای شما پوشش دهیم. شما همراهان عزیز می‌توانید نظرات، تحلیل‌ها و دیدگاه‌های خود را در این خصوص در بخش مرام چت با دیگر کاربران به اشتراک بگذارید و در این فضای گفتمان آزاد حضور داشته باشید.
